Min mandáhtta
Siviilaáittardeaddji lea Stuorradikki áittardeaddji mii dárkkista hálddahusa.
Siviilaáittardeaddji lea iehčanas ja sorjjasmeahttun instánsa mas leat guokte doaimma:
- čuovvoleaddji hálddahusdárkkisteapmi ovttaskas olbmuid váidagiid vuođul
- eastadit biinnideami ja olmmošmeahttun meannudeami go friddjavuohta rivvejuvvo
Siviilaáittardeaddji lea okta Stuoradikki olggobeale orgánain. Earát leat Riikarevišuvdna, Suodjalusa áittardeaddjelávdegoddi, EOS (EVS) lávdegoddi ja Norgga olmmošvuoigatvuođaid ásahus (NIM). Suoidnemánu 1. beaivvi 2021 rádjái lei min namma Sivilombudsmannen (Siviilaáittardeaddji).
Hálddahusa váidin
Buohkat geat oaivvildit sii leat vásihan vuoigatmeahttunvuođaid dahje boasttuvuođaid almmolaš hálddahusas sáhttet váidit Siviilaáittardeaddjái. Sáhtát ovdamearkka dihte váidit jus oaivvildat ahte mearrádus lea boastut dahje ahte eiseválddit leat meannudan ášši boasttu láhkái dahje eahpegovttolaččat. Siviilaáittardeaddji árvvoštallá váidaga rievttálaččat, objektiivvalaččat ja bealátkeahttá. Lea nuvttá váidit.
Dain áššiin mat iskojuvvojit lagabuidda, áigu Siviilaáittardeaddji, jus lea ágga dasa, cealkit iežas oaivila áššis. Siviilaáittardeaddji sáhttá cuiggodit jus muhtun hálddahusorgána dahje bargi lea bargan boastut dahje fuollameahttumit, dahje fuomášahttit hálddahusa váilevašvuođaid lágain ja njuolggadusain ja daid geavaheamis.
Iešálggahuvvon guorahallamat
Lassin váiddaáššiid meannudeapmái, sáhttá Siviilaáittardeaddji ieš álggahit guorahallamiid. Dan mii dahkat go oaidnit áššiid mat orrot čájeheame vuogádatboasttuvuođaid, dahje mat eará sivaid geažil leat prinsihpalaččat dahje gusket ollugiidda.
Eastadit biinnideami ja olmmošmeahttun meannudeami
Siviilaáittardeaddji eastadanovttadat fuolaha Norgga geatnegasvuođaid ON:a biinnidankonvenšuvnna Lassibeavdegirjji (OPCAT) hárrái. Ovttadat galleda báikkiid gos olbmuin lea rivvejuvvon friddjavuohta. Dasa gullet earret eará giddagasat, politiijaarreastat, psyhkalaš dearvvašvuođasuddjeninstitušuvnnat ja mánáidsuodjalusinstitušuvnnat.
Olbmuin geain lea massán friddjavuohta lea stuorát riska gillát biinnideami ja olmmošmeahttun dahje fuonášeaddji meannudeami. Stuorradiggi lea addán Siviilaáittardeaddjái erenoamáš ovddasvástádusa iskat movt sin vuoigatvuođat vuhtiiváldojuvvojit.
Maŋŋel eastadanovttadaga galledeami ráhkaduvvo galledanraporta mii čilge gávdnosiid ja riskafáktoriid. Diehtojuohkinbargu, gulahallan ja ovttasbargu sihke nationála ja riikkaidgaskasaš dásis lea deaŧalaš oassi eastadanbarggus.